اولین همایش سالانه رگتک ایران به محلی برای همصدایی کمسابقه میان رگولاتور، بانکها، شرکتهای پرداخت و فعالان فناوری تبدیل شد؛ جایی که از یکسو ناکارآمدی نظارت سنتی مورد اجماع قرار گرفت و از سوی دیگر، بر نقش روبهرشد رگتکها بهعنوان پیشران نوآوری، تطبیق با قوانین و اعتمادسازی در اکوسیستم مالی کشور تاکید شد.
به گزارش زیمانیوز، اولین همایش سالانه رگتک در ایران که با حضور نمایندگان بانک مرکزی، شبکه بانکی، شرکتهای پرداخت و فعالان بخش خصوصی برگزار شد، تصویری روشن از وضعیت کنونی و مسیر آینده تنظیمگری مالی در کشور ارائه داد؛ تصویری که در آن، نظارت سنتی دیگر پاسخگوی پیچیدگیهای اقتصاد دیجیتال نیست و رگتکها، با وجود قرار داشتن در مرحله بلوغ اولیه، به یکی از بازیگران کلیدی آینده بازار تبدیل شدهاند.
اجماع بر پایان نظارت سنتی
در بخش سیاستگذاری این رویداد، نوشآفرین مومنواقفی، معاون فناوریهای نوین بانک مرکزی، با تاکید بر غیرقابل بازگشت بودن تحول در حوزه نظارت، اعلام کرد که رشد پلتفرمها و افزایش پیچیدگی تراکنشها، مفاهیم کلاسیک نظارتی را ناکارآمد کرده است. به گفته او، نظارت مؤثر در اکوسیستم مالی امروز بدون تکیه بر دادههای باکیفیت، الگوریتمهای هوشمند و رویکرد ریسکمحور ممکن نیست.
او هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، کلانداده و بلاکچین را ستونهای اصلی نظارت نوین دانست و تاکید کرد که آینده تنظیمگری مالی، بهناچار به سمت مدلهای پیشگیرانه و فناورانه حرکت خواهد کرد.
این نگاه در سخنان مدیران شبکه پرداخت نیز بازتاب داشت. مدیرعامل پرداخت الکترونیک سامان با انتقاد از رویکردهای واکنشی و پسینی، هشدار داد که اعمال الزامات رگولاتوری پس از عرضه محصول میتواند مسیر نوآوری را ماهها به عقب بیندازد. مدیرعامل شاپرک نیز با اشاره به پردازش میلیاردها تراکنش ماهانه تاکید کرد که نظارت سنتی در چنین مقیاسی اساساً امکانپذیر نیست و تنها راهکار، حرکت به سمت تحلیل داده و پایش هوشمند است.
رگتکها؛ کمتعداد اما راهبردی
در پنل «بررسی مدل کسبوکارهای رگتک در ایران»، فعالان این حوزه ضمن اذعان به نوپا بودن اکوسیستم رگتک کشور، بر ظرفیت بالای آن برای حل مسائل مزمن نظام مالی تاکید کردند. حسین اسلامی، مدیرعامل رمیس، با اشاره به مدلهای کارمزدمحور گفت که اگرچه پیادهسازی این مدلها ممکن است، اما تعداد رگتکهایی که به سطح بلوغ عملیاتی رسیده باشند هنوز محدود است.
هاشم راز، معاون فناوری اطلاعات پرداخت الکترونیک سپهر، رگتک را فناوریای دانست که از مرحله «لوکس بودن» عبور کرده و به ابزاری ضروری برای بقای اکوسیستم مالی تبدیل میشود؛ ابزاری که بدون آن، تطبیق با مقررات و مدیریت ریسک در آینده ممکن نخواهد بود.
از سوی دیگر، مهدی فاطمیان، مدیرعامل زیبال، ارزش افزوده اصلی رگتکها را در توانایی تطبیق سرویسها با قوانین دانست و تاکید کرد که این شرکتها میتوانند تطابق مقرراتی را به یک سرویس قابل ارائه و رقابتی تبدیل کنند.
اعتماد، گلوگاه رشد رگتک
یکی از محورهای پرتکرار در پنلها، مسئله اعتماد بود. حسین طاهری، معاون فنی بهپرداخت ملت، با اشاره به حساسیت بالای تراکنشهای مالی گفت: بانکها و PSPها ترجیح میدهند با رگتکهای بالغ همکاری کنند، چراکه کوچکترین اختلال میتواند خسارات سنگینی به همراه داشته باشد. به گفته او، پایداری، زمان پاسخگویی و تطبیقپذیری، شاخصهای حیاتی در پذیرش استارتاپهای رگتک هستند.
در همین راستا، فعالان این حوزه تاکید کردند که شرایط خاص اقتصادی و مقرراتی ایران، مسیر مقیاسپذیری مستقل رگتکها را پیچیده کرده و بدون همکاری نزدیک با رگولاتور و بازیگران بزرگ، توسعه این اکوسیستم دشوار خواهد بود.
هارمونی اکوسیستم؛ اختلاف در مسیر، اشتراک در هدف
در پنل تخصصی «هارمونی اکوسیستم رگتک»، نمایندگان شاپرک، شرکتهای فناوری و پرداخت، اگرچه دیدگاههای متفاوتی درباره نقش دولت و بازار داشتند، اما بر یک اصل مشترک توافق کردند: اکوسیستم رگتک بدون همکاری واقعی میان رگولاتور، بانکها، شرکتهای پرداخت و استارتاپها شکل نمیگیرد.
برخی از سخنرانان، تنظیمگری هزینهزا و مداخلات جزیرهای را مانع نوآوری دانستند و بر ضرورت حرکت دولت از نقش کنترلگر به تسهیلگر تاکید کردند. در مقابل، تمرکز بر ابزارهای اجرایی مانند احراز هویت دیجیتال، پایش آنلاین تراکنشها و سامانههای هوشمند ارزیابی ریسک، بهعنوان مسیر عملیاتی بهبود نظارت مطرح شد.
جمعبندی زیمانیوز
آنچه در اولین همایش سالانه رگتک بیش از هر چیز برجسته بود، یک اجماع روشن است: نظارت سنتی به پایان راه رسیده، اما رگتک در ایران هنوز در ابتدای مسیر است. آینده تنظیمگری مالی کشور، به توسعه نظارت هوشمند، دادهمحور و پیشگیرانه گره خورده؛ مسیری که تحقق آن نیازمند زیرساخت فناورانه، نیروی انسانی متخصص، مدل اقتصادی شفاف و مهمتر از همه، اعتماد و همکاری واقعی میان دولت و بخش خصوصی است.
لینک کوتاه: