وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در نشست صمیمانه با خبرنگاران به مناسبت روز خبرنگار، از روند تلاش‌ها برای بازگرداندن اینترنت پس از ماه‌ها محدودیت گفت و تأکید کرد که دسترسی آزاد و برابر به اینترنت، بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی و فعالیت اقتصادی مردم است. در این نشست، علاوه بر تشریح سیاست‌های وزارت ارتباطات، موضوعاتی مانند آینده شبکه ملی اطلاعات، تنظیم‌گری فضای مجازی، امنیت، اقتصاد دیجیتال و مشکلات اکوسیستم فناوری کشور مورد بحث قرار گرفت.
به گزارش زیمانیوز و به نقل از مرکز روابط‌عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، سید ستار هاشمی در این نشست با قدردانی از نقش رسانه‌ها در نقد، مطالبه‌گری و پیگیری مسائل حوزه ارتباطات، تأکید کرد که وزارت ارتباطات خود را نیازمند پرسش و نقد رسانه‌ها می‌داند و از ادامه این تعامل استقبال می‌کند.
بازگشت اینترنت؛ نتیجه پیگیری‌های مستمر
یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان وزیر ارتباطات به موضوع بازگشت اینترنت پس از دوره طولانی محدودیت‌های ارتباطی اختصاص داشت.
هاشمی با اشاره به شرایط دشواری که کشور در ماه‌های گذشته تجربه کرده است، گفت حفظ دسترسی مردم به اینترنت در چنین شرایطی به یکی از اولویت‌های اصلی وزارت ارتباطات تبدیل شد و تلاش‌های شبانه‌روزی برای بازگرداندن ارتباطات ادامه پیدا کرد.
او نقش رئیس‌جمهوری و معاون اول رئیس‌جمهوری را در این مسیر مؤثر دانست و تأکید کرد که پایمردی مسعود پزشکیان و میدان‌داری محمدرضا عارف در کنار پیگیری‌های مستمر وزارت ارتباطات، زمینه بازگشت اینترنت را فراهم کرد.
در واقع، آنچه در این بخش از سخنان وزیر بیش از هر چیز اهمیت داشت، تأکید بر این نکته بود که بازگشت اینترنت صرفاً یک تصمیم فنی نبود و برای تحقق آن، پیگیری مستمر در سطوح مختلف دولت انجام شده است.
اینترنت برای همه؛ نه فقط گروه‌های خاص
وزیر ارتباطات با تأکید بر اینکه اینترنت یک حق عمومی است، با این دیدگاه که دسترسی به اینترنت باید صرفاً در اختیار گروه‌هایی مانند دانشجویان، استادان یا پژوهشگران قرار گیرد، مخالفت کرد.
به گفته هاشمی، در شرایط امروز یک پژوهشگر، کارآفرین، کارگر، نجار، صاحب کسب‌وکار یا حتی یک شهروند عادی می‌تواند به اینترنت نیاز داشته باشد و نمی‌توان دسترسی به ارتباطات جهانی را به گروه خاصی محدود کرد.
او همچنین توسعه هوش مصنوعی را بدون دسترسی به ارتباطات جهانی امکان‌پذیر ندانست و تأکید کرد قطع ارتباطات جهانی عملاً بخش مهمی از مسیر توسعه این فناوری را از کشور دور می‌کند.
شبکه ملی اطلاعات قرار نیست جای اینترنت را بگیرد
هاشمی همچنین تأکید کرد که توسعه شبکه ملی اطلاعات و ارتقای کیفیت اینترنت بین‌الملل دو مسیر متضاد نیستند.
به گفته او، وزارت ارتباطات به دنبال جایگزین کردن یکی با دیگری نیست و همزمان توسعه زیرساخت‌های داخلی و ارتباطات بین‌الملل را دنبال می‌کند.
وزیر ارتباطات همچنین رقابت را شرط رشد سکوهای داخلی دانست و گفت تجربه نشان داده است که انحصار در هر حوزه‌ای، از صنعت خودرو تا فناوری، در نهایت به توسعه آسیب می‌زند و نخستین بخشی که در فضای انحصاری آسیب می‌بیند، تحقیق و توسعه است.
او رشد بیش از ۱۰ درصدی پیام‌رسان «بله» در شرایط دسترسی برابر کاربران به اینترنت را نمونه‌ای از ظرفیت سکوهای داخلی برای رقابت در بازار عنوان کرد.
دولت باید در تنظیم‌گری فضای مجازی پاسخگو بماند
بخش دیگری از این نشست به طرح موسوم به «طرح انتظام‌بخشی فضای مجازی» اختصاص داشت.
هاشمی با اشاره به بررسی این طرح در وزارت ارتباطات، بر ضرورت حفظ اختیارات قانونی دولت در حوزه تنظیم‌گری فضای مجازی تأکید کرد و گفت تصمیم‌گیری در این حوزه باید بر اساس منطق، ادله و با شفافیت در برابر مردم انجام شود.
او همچنین هشدار داد که تصمیم‌های غیرشفاف و بدون پاسخگویی می‌تواند به فرسایش سرمایه اجتماعی منجر شود.
امنیت بدون ارتباط جهانی امکان‌پذیر نیست
وزیر ارتباطات در ادامه با تأکید بر اهمیت امنیت در شرایط جنگی، گفت امنیت و ارتباطات جهانی الزاماً در مقابل یکدیگر قرار ندارند.
به گفته هاشمی، اکوسیستم اقتصادی و فناورانه ایران بخشی از یک اکوسیستم جهانی است و شرکت‌های دانش‌بنیان، استارتاپ‌ها و سکوهای ایرانی ظرفیت حضور و رقابت در بازارهای بین‌المللی را دارند؛ بنابراین این ظرفیت‌ها باید تقویت شوند و از ارتباط با جهان محروم نشوند.
او همچنین بر ضرورت اعتماد به مردم و استفاده از ظرفیت اجتماعی کشور برای عبور از بحران‌ها تأکید کرد.
پاسخگویی وزیر ارتباطات به رسانه‌ها
یکی از نکات قابل توجه این نشست، علاوه بر محتوای سخنان وزیر، فضای گفت‌وگو و پاسخگویی او به خبرنگاران بود.
هاشمی در شرایطی که حوزه ارتباطات طی ماه‌های گذشته با مجموعه‌ای از چالش‌های جدی از جمله محدودیت اینترنت، مشکلات کسب‌وکارهای آنلاین، آسیب‌های واردشده به اقتصاد دیجیتال و دغدغه‌های فعالان فناوری مواجه بوده، همچنان در نشست‌های رسانه‌ای حاضر شده و به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ داده است.
این ویژگی، به‌ویژه برای حوزه‌ای مانند ارتباطات که تصمیم‌های آن مستقیماً با زندگی روزمره مردم و فعالیت هزاران کسب‌وکار گره خورده، اهمیت زیادی دارد. پاسخگویی در شرایط دشوار، زمانی ارزش بیشتری پیدا می‌کند که موضوعات مورد پرسش رسانه‌ها صرفاً اخبار مثبت و دستاوردها نباشند و مسائل و چالش‌های موجود نیز مطرح شوند.
از پاسخگویی تا مسئله اصلی اکوسیستم فناوری
آنچه در این نشست، فارغ از اظهارات رسمی وزیر ارتباطات، بیش از هر چیز قابل توجه بود، ادامه حضور و پاسخگویی سید ستار هاشمی در برابر رسانه‌ها در شرایطی است که وزارت ارتباطات طی ماه‌های گذشته با یکی از پرچالش‌ترین دوره‌های حوزه ارتباطات و فناوری کشور مواجه بوده است. از محدودیت‌های طولانی اینترنت و آثار آن بر کسب‌وکارها گرفته تا دغدغه‌های فعالان اقتصاد دیجیتال، سؤالات و نقدهای جدی درباره عملکرد و تصمیم‌های این حوزه وجود دارد؛ با این حال، ارتباط مستقیم وزیر با رسانه‌ها و پذیرش پرسش و نقد، همچنان ادامه داشته است.
از سوی دیگر، آنچه از مجموعه برنامه‌ها و پیگیری‌های وزارت ارتباطات و معاونت‌های این وزارتخانه در ماه‌های اخیر می‌توان مشاهده کرد، تلاش برای کاهش بخشی از فشارهایی است که به اکوسیستم فناوری وارد شده است؛ از پیگیری مسائل کسب‌وکارهای دیجیتال و زیرساخت‌های ارتباطی تا تلاش برای ایجاد ثبات بیشتر در فضای فعالیت این بخش.
با این حال، واقعیت این است که مسئله اکوسیستم فناوری کشور صرفاً با بازگشت اینترنت حل نمی‌شود. کسب‌وکارهای این حوزه برای بازسازی فعالیت خود به اینترنت پایدار، دسترسی به خدمات و بازارهای بین‌المللی، ثبات در تصمیم‌گیری، کاهش ریسک‌های سیاست‌گذاری و مهم‌تر از همه، چشم‌اندازی قابل پیش‌بینی برای آینده نیاز دارند.
به نظر می‌رسد مهم‌ترین آزمون وزارت ارتباطات در ادامه مسیر، تبدیل این تلاش‌ها و پیگیری‌ها به نتایجی ملموس برای فعالان اکوسیستم فناوری است؛ مسیری که در کنار توسعه زیرساخت، به گفت‌وگوی مستمر با بخش خصوصی، شنیدن نقدها و پاسخگویی شفاف نیز نیاز دارد.
حضور در این نشست نشان داد که دست‌کم مسیر گفت‌وگو میان وزارت ارتباطات و رسانه‌ها همچنان باز است؛ اکنون انتظار اصلی اکوسیستم فناوری این است که این گفت‌وگو از سطح بیان مشکلات فراتر رفته و به تصمیم‌ها و اقداماتی منجر شود که اثر آن در زندگی کسب‌وکارهای دیجیتال و فعالان فناوری قابل مشاهده باشد.
لینک کوتاه: