در حالی که شرکت ارتباطات زیرساخت از بازده داخلی بیش از ۶۲ درصدی یکی از پروژه‌های توسعه شبکه مادر مخابراتی خبر داده، آمار منتشرشده از عملکرد مالی این شرکت در سال ۱۴۰۴، از فاصله قابل‌توجه میان رشد درآمدها و هزینه‌ها حکایت دارد؛ موضوعی که ضرورت شفافیت بیشتر درباره منابع مالی و محاسبات اقتصادی طرح‌های توسعه‌ای را برجسته می‌کند.
به گزارش زیمانیوز، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی کشور به سرمایه‌گذاری مستمر و منابع مالی پایدار نیاز دارد؛ اما در کنار اعلام برنامه‌های توسعه‌ای، بررسی وضعیت درآمدها، هزینه‌ها و توجیه اقتصادی پروژه‌ها نیز اهمیت دارد. اظهارات مطرح‌شده در مجمع عمومی شرکت ارتباطات زیرساخت و برخی آمارهای منتشرشده از عملکرد مالی این شرکت، فرصتی برای بررسی این موضوع فراهم کرده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده از عملکرد مالی شرکت در سال ۱۴۰۴، درآمد عملیاتی این مجموعه ۱۹ درصد افزایش یافته، در حالی که هزینه‌ها بیش از ۵۴ درصد رشد داشته‌اند. همچنین در همین گزارش‌ها از کاهش ۳۸٫۸ درصدی سود ناخالص شرکت خبر داده شده است.
این ارقام به‌تنهایی به معنای زیان‌ده شدن شرکت نیستند، اما فاصله رشد درآمد و هزینه را نشان می‌دهند؛ مسئله‌ای که برای مجموعه‌ای با مسئولیت توسعه و نگهداری شبکه مادر مخابراتی کشور قابل توجه است.
رشد هزینه‌ها در بودجه‌های پیش‌رو
در مجمع عمومی شرکت ارتباطات زیرساخت نیز ارقام مربوط به بودجه مورد توجه قرار گرفت. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده در این جلسه، رشد هزینه‌ها در بودجه مورد بررسی ۴۸ درصد و رشد درآمدها ۴۰ درصد پیش‌بینی شده است.
همچنین درآمد شرکت برای اصلاحیه بودجه سال ۱۴۰۵ حدود ۲۶ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان و برای بودجه پیشنهادی سال ۱۴۰۶ حدود ۳۷ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
در همین جلسه، موضوع بازگشت منابع سرمایه‌ای شرکت‌های تابعه از حساب تمرکز وجوه خزانه به حساب تملک دارایی‌های سرمایه‌ای نیز مطرح شد. احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، بازگشت این منابع را در چارچوب سازوکار قانونی توضیح داد.
با این حال، جزئیات سهم درآمدهای عملیاتی، منابع بازگشتی از خزانه و سایر مسیرهای تأمین مالی در اطلاعات منتشرشده از مجمع به‌صورت تفصیلی ارائه نشده است.
بازده ۶۲ درصدی؛ نیازمند توضیح بیشتر
یکی از موضوعات قابل توجه در این مجمع، بررسی طرح توسعه، راهبری، پایداری و بهسازی شبکه مادر مخابراتی بود. بر اساس اظهارات مطرح‌شده در جلسه، نرخ بازده داخلی این طرح بیش از ۶۲ درصد و دوره بازگشت سرمایه آن دو سال اعلام شده است.
این ارقام، در صورت تحقق مفروضات اقتصادی طرح، می‌توانند نشان‌دهنده جذابیت مالی آن باشند؛ اما ارزیابی دقیق چنین برآوردی به اطلاعات بیشتری نیاز دارد.
مبلغ کل سرمایه‌گذاری، منابع تأمین مالی، درآمدهای پیش‌بینی‌شده، هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری و مبانی محاسبه نرخ بازده، از جمله اطلاعاتی هستند که انتشار آنها می‌تواند امکان بررسی کارشناسی طرح را فراهم کند.
در اطلاعات عمومی منتشرشده از این جلسه، جزئیات این محاسبات در دسترس نیست؛ بنابراین در حال حاضر نمی‌توان درباره میزان تحقق‌پذیری نرخ بازده اعلام‌شده قضاوت مستقلی داشت.
افزایش ظرفیت شبکه و مسئله کیفیت خدمات
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت نیز در این مجمع از برنامه افزایش حداقل دو ترابیت بر ثانیه‌ای ظرفیت پهنای باند بین‌الملل تا پایان سال خبر داده است. توسعه مسیرهای ترانزیتی منطقه‌ای و ایجاد مسیرهای جایگزین ارتباطی نیز از دیگر برنامه‌های اعلام‌شده این شرکت بوده است.
افزایش ظرفیت و تنوع مسیرهای ارتباطی می‌تواند به تقویت تاب‌آوری شبکه کمک کند؛ با این حال، ظرفیت اسمی شبکه به‌تنهایی معیار کافی برای ارزیابی کیفیت تجربه کاربران نیست. شاخص‌هایی مانند پایداری ارتباط، میزان اختلال، تأخیر شبکه و ظرفیت عملیاتی قابل استفاده نیز در ارزیابی نتیجه این سرمایه‌گذاری‌ها اهمیت دارند.
از سوی دیگر، مدیرعامل شرکت خواستار اجرای فرمول شورای رقابت برای تعدیل تعرفه‌ها از اردیبهشت ۱۴۰۶ شده است؛ موضوعی که در کنار نیاز شرکت به منابع مالی بیشتر، ضرورت بررسی آثار احتمالی تغییر تعرفه‌ها بر اپراتورها و هزینه خدمات ارتباطی را نیز مطرح می‌کند.
شفافیت؛ مکمل توسعه زیرساخت
شرکت ارتباطات زیرساخت یکی از مجموعه‌های کلیدی در توسعه و پایداری ارتباطات کشور است و اجرای پروژه‌های توسعه‌ای آن می‌تواند آثار مستقیمی بر ظرفیت و تاب‌آوری شبکه داشته باشد. از این منظر، بررسی اقتصادی طرح‌ها و تأمین منابع مالی آنها صرفاً یک موضوع حسابداری نیست، بلکه بخشی از پاسخ‌گویی درباره نحوه هزینه‌کرد منابع در زیرساخت ارتباطی کشور محسوب می‌شود.
انتشار خلاصه‌ای از مطالعات اقتصادی پروژه‌های بزرگ، مبانی محاسبه نرخ بازده و ترکیب منابع تأمین مالی، می‌تواند به روشن‌تر شدن ابعاد تصمیم‌های سرمایه‌گذاری کمک کند.
پرسش اصلی این است که با توجه به فاصله رشد درآمد و هزینه در آمار منتشرشده و برنامه‌های گسترده توسعه شبکه، منابع مالی مورد نیاز شرکت از چه مسیرهایی تأمین خواهد شد و برآوردهای اقتصادی پروژه‌های جدید بر چه مفروضاتی استوار است؟
پاسخ‌گویی شفاف به این پرسش‌ها می‌تواند زمینه ارزیابی دقیق‌تر برنامه‌های توسعه‌ای شرکت ارتباطات زیرساخت را برای کارشناسان، فعالان صنعت و افکار عمومی فراهم کند.
لینک کوتاه: