بازار طلای آنلاین در ایران از مرحله رقابت بر سر جذب کاربر عبور کرده و حالا با پرسش مهمتری مواجه است: چه پلتفرمی میتواند اعتماد، امنیت دارایی و زیرساخت لازم برای مقیاسپذیری را همزمان فراهم کند؟ نشست خبری داریک پیش از رونمایی از هویت و استراتژی جدید این برند، نشان داد این مجموعه نیز قصد دارد از یک پلتفرم معاملات طلا فراتر رفته و خود را بهعنوان یک اکوسیستم گستردهتر در حوزه سرمایهگذاری و خدمات مالی تعریف کند؛ اما پاسخ به پرسشهایی درباره اندازه واقعی بازار، سهم داریک و ظرفیت زیرساخت بانکی، همچنان بخش مهمی از معادله آینده این کسبوکار است.
نشست خبری پیشرویداد رونمایی از استراتژی و هویت جدید داریک با حضور مدیرعامل و مدیران ارشد این مجموعه و بیش از ۵۰ رسانه تخصصی حوزه مالی و فینتک برگزار شد؛ نشستی که برخلاف یک مراسم صرفاً برندینگ، بخش قابلتوجهی از آن به مسائل واقعی بازار طلای آنلاین، از اعتماد و رگولاتوری گرفته تا نگهداری و تحویل فیزیکی طلا اختصاص داشت.
داریک میگوید از همان ابتدای ورود به فضای آنلاین، مسئله اصلی را صرفاً فروش طلا نمیدانسته است. عبدالرضا عسگرخانی، مدیرعامل این مجموعه، توضیح داد که تفاوت ماهیت طلا با کالاهای عادی باعث شد داریک مدل «انبار هوشمند فلزات گرانبها» را طراحی و به دولت پیشنهاد کند؛ مدلی که پس از بیش از ۸۰ جلسه با نهادهای مرتبط، از سال ۱۴۰۳ وارد مرحله اجرا شد.
در این مدل، طلای فیزیکی در اختیار پلتفرم نیست و بانک بهعنوان ناظر سوم، مسئول نگهداری آن است. به گفته مدیرعامل داریک، همین تفکیک میان پلتفرم، کاربر و ناظر بانکی قرار است یکی از پایههای اعتماد در این بازار باشد.
سؤال زیمانیوز؛ وقتی بازار بزرگتر شود چه اتفاقی میافتد؟
در همین نقطه، سؤال زیمانیوز در نشست اهمیت پیدا کرد؛ اینکه داریک اکنون چه تعداد کاربر دارد، ارزش معاملاتش چقدر است، چه سهمی از بازار در اختیار دارد و برای پایان سال ۱۴۰۵ چه هدفی را دنبال میکند؟ و مهمتر از آن، اگر تعداد کاربران به شکل قابلتوجهی افزایش پیدا کند، آیا زیرساخت بانک کارگشایی توان پاسخگویی به این رشد را دارد؟
پاسخ داریک به بخش نخست سؤال، بیش از آنکه یک عدد مشخص از سهم بازار یا ارزش معاملات ارائه کند، بر یک رویکرد استراتژیک تأکید داشت: این مجموعه نمیخواهد لزوماً همه مردم ایران را جذب کند، بلکه اعلام کرد متناسب با ظرفیت خود به دنبال جذب کاربرانی است که بتواند سرویس مناسبی به آنها ارائه دهد.
اما بخش دوم پاسخ، شاید مهمتر از بحث تعداد کاربران باشد.
عسگرخانی برای توضیح ظرفیت بانک کارگشایی به تجربه دوران جنگ رمضان اشاره کرد و گفت در چهار روز ابتدایی جنگ، حدود ۲۵۰۰ نفر برای دریافت طلای فیزیکی خود به این بانک مراجعه کردند. او در عین حال ظرفیت ارائه خدمت به تعداد بسیار بیشتری از کاربران را وابسته به توسعه زیرساخت بانک کارگشایی دانست.
مسئله اصلی بازار؛ مجوز یا زیرساخت؟
از مجموع صحبتهای مدیران داریک میتوان دریافت که یکی از چالشهای جدی مرحله بعدی بازار طلای آنلاین، دیگر صرفاً دریافت مجوز یا راهاندازی یک پلتفرم نیست.
مدیرعامل داریک صراحتاً تأکید کرد که مجوز بهتنهایی کافی نیست و بانکهایی که وارد این حوزه میشوند باید زیرساخت فیزیکی و لجستیکی لازم برای نگهداری و تحویل طلا را نیز در اختیار داشته باشند.
این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که کاربر بازار طلای آنلاین فقط یک حساب کاربری و نمودار قیمت نمیخواهد؛ در نهایت باید بداند اگر تصمیم گرفت طلای خود را فیزیکی دریافت کند، این امکان چگونه، کجا و با چه ظرفیتی برای او فراهم خواهد بود.
به گفته داریک، در حال حاضر بانک کارگشایی مهمترین زیرساخت لجستیکی این مدل را در اختیار دارد و سایر بانکهای دارای مجوز هنوز باید زیرساختهای لازم را توسعه دهند.
داریک از «پلتفرم» به «اکوسیستم» میرود
در بخش دیگری از نشست، مدیران داریک تلاش کردند تصویر آینده این مجموعه را فراتر از یک پلتفرم خریدوفروش طلا ترسیم کنند.
فربد داعی، مدیر بازاریابی داریک، گفت هدف این مجموعه ایجاد یک اکوسیستم جامع است و قرار نیست داریک صرفاً پلتفرمی برای خرید، نگهداری و فروش طلا و نقره باقی بماند. به گفته او، تمرکز سالهای گذشته بر ساخت زیرساخت بوده و مرحله جدید، آغاز ارتباطات و جایگاهسازی این برند است.
محمد زرین، مدیر استراتژی و مشاور برندینگ داریک نیز از یک ریبرندینگ کامل سخن گفت و تأکید کرد که در سالهای آینده محصولات و کسبوکارهای بیشتری به این اکوسیستم اضافه خواهند شد.
تحلیل زیمانیوز؛ مسابقه بعدی بر سر «اعتماد» است
به نظر میرسد داریک در حال تغییر زمین بازی خود است. اگر در سالهای ابتدایی، مسئله اصلی ایجاد امکان معامله آنلاین طلا بود، اکنون رقابت به مرحلهای رسیده که زیرساخت، اعتماد، امکان تحویل فیزیکی و تنوع خدمات میتواند تعیینکننده باشد.
پاسخ داریک به سؤال زیمانیوز نیز ناخواسته همین نکته را برجسته کرد: حتی اگر یک پلتفرم بتواند میلیونها کاربر جذب کند، بدون زیرساخت بانکی و لجستیکی متناسب با آن، رشد کاربر لزوماً به معنای رشد پایدار کسبوکار نیست.
از سوی دیگر، اینکه داریک در پاسخ به پرسش مشخص درباره ارزش معاملات و سهم بازار عددی ارائه نکرد و تمرکز را بر ظرفیت ارائه سرویس گذاشت، نشان میدهد برای ارزیابی ادعای «اکوسیستم» هنوز باید منتظر دادههای عملیاتی دقیقتر و برنامههای مشخصتر این مجموعه ماند.
به بیان سادهتر، اکوسیستم با تغییر لوگو و کمپین ساخته نمیشود؛ با سرویس، زیرساخت و اعتماد کاربر ساخته میشود.
شهریور؛ زمان پاسخ به پرسشهای بزرگتر
نشست اخیر بیشتر از آنکه پایان یک مسیر باشد، مقدمهای برای معرفی مرحله بعدی داریک بود. این مجموعه قرار است ۱۵ شهریورماه از هویت و استراتژی جدید خود رونمایی کند و مدیران آن وعده دادهاند جزئیات بیشتری از مسیر آینده در رویداد اصلی ارائه شود.
برای زیمانیوز، سؤال اصلی در رویداد شهریور دیگر صرفاً این نیست که «داریک چه هویت بصری جدیدی دارد؟»؛ سؤال مهمتر این است که اکوسیستم وعدهدادهشده دقیقاً چه خدماتی خواهد داشت، چه اندازهای را هدف گرفته و مهمتر از همه، آیا زیرساخت آن برای عبور از یک پلتفرم طلا به یک بازیگر جدی در اقتصاد دیجیتال آماده است یا خیر.
پاسخ به این پرسشها میتواند مشخص کند داریک صرفاً در حال بازتعریف برند خود است یا واقعاً قصد دارد زمین بازی جدیدی در بازار سرمایهگذاری دیجیتال ایران ایجاد کند.
لینک کوتاه: